In Brussel en Sint-Gillis is het potentieel voor fotovoltaïsche energie nog steeds erg onderbenut. Hoewel de installatie van zonnepanelen in de loop der jaren is toegenomen (zie Klimaatplan), vertegenwoordigden gecertificeerde fotovoltaïsche installaties in Sint-Gillis in 2025 slechts 3.193 kWp geïnstalleerd vermogen, in vergelijking met het zonnepotentieel van Sint-Gillis, dat door Leefmilieu Brussel wordt geschat op 69.882 kW.
De installatie van fotovoltaïsche panelen heeft echter veel voordelen en is altijd rendabel in het Brusselse Gewest.
Een rendabele investering
Een snelle terugverdientijd: Dankzij het systeem van groenestroomcertificaten bedraagt de terugverdientijd van een fotovoltaïsche installatie in het Brussels Gewest gemiddeld 5 tot 7 jaar. Daarna krijg je gratis zonne-energie voor de rest van de levensduur van de installatie.
Bescherming tegen stijgende energieprijzen: door je eigen stroom te produceren en te gebruiken (zelfverbruik) kun je op termijn geld besparen op je elektriciteitsrekening, zeker nu de energieprijzen in België hoog blijven en door crises nogal eens schommelen.
Lagere installatiekosten: de installatiekosten zijn de afgelopen jaren sterk gedaald, terwijl panelen nu een hogere opbrengst en een langere levensduur bieden (ongeveer 25 jaar bij maximale output). Momenteel kost een gemiddelde installatie van 5 kWp, die de behoeften van een gemiddeld Brussels huishouden dekt, ongeveer €5.000, of €1 per Wp (bron: Mijnenergie).
Je koolstofvoetafdruk verkleinen
Tegen de gangbare opvatting in heeft de productie van zonnepanelen maar weinig invloed op het milieu. De energiekosten voor het produceren en transporteren van de panelen worden in België in minder dan 1,5 jaar terugverdiend, waarna ze gedurende de rest van hun levensduur 100% schone energie opleveren.
Bovendien is de grondstof voor de panelen siliciumpoeder, wat geen zeldzaam aardmetaal is, en volgens de fabrikanten kunnen de onderdelen van de panelen tegenwoordig voor 95 tot 99% worden gerecycleerd!
Tot slot heeft de productie en het eigen verbruik van door zonne-energie opgewekte elektriciteit een echt positief effect op de koolstofvoetafdruk van een huishouden. In België, op basis van onze elektriciteitsmix, bespaart elke nieuwe fotovoltaïsche installatie van 5 kWp 2 ton CO2 per jaar, wat overeenkomt met 10.875 km afgelegd met de auto!
Bronnen: Renouvelle.be, Greenpeace.fr
Er zijn verschillende soorten zonnepanelen: fotovoltaïsche (PV) zonnepanelen, thermische zonnepanelen en plug-and-playzonnepanelen.
Fotovoltaïsche panelen gebruiken zonnestralen om elektriciteit te produceren, terwijl thermische zonnepanelen de warmte van de zonnestralen opvangen om sanitair water te verwarmen. Als de vraag naar warm water hoog is, zijn thermische zonne-energiesystemen efficiënter dan fotovoltaïsche systemen, maar ze vereisen meer onderhoud en een grotere boiler. Aan de andere kant, als de vraag naar warm water laag is, daalt de efficiëntie.
In het Brussels Gewest krijgen alleen fotovoltaïsche zonnepanelen financiële steun (groenestroomcertificaten). Het rendement van deze optie is daarom aantrekkelijker dan dat van thermische panelen.
Plug-and-playzonnepanelen zijn een nieuwe, meer toegankelijke optie op de Belgische elektriciteitsmarkt. Ze zijn al uitgerust met omvormers en kunnen zonder professionele hulp direct thuis worden geïnstalleerd en op een stopcontact in huis worden aangesloten. Ze zijn daarom gemakkelijk te monteren en demonteren, waardoor ze toegankelijk zijn voor huurders. Deze systemen zorgen ook voor een hoger zelfverbruik dan de klassieke panelen op het dak, maar voor een minder grote daling van de totale energierekening.
Bronnen: Homegrade, Renouvelle.be, Energids.be
Ondanks de bovenstaande voordelen is het installeren van fotovoltaïsche panelen niet noodzakelijk de prioritaire oplossing om je energierekeningen en uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
- Er zijn andere, soms effectievere en goedkopere manieren om het verbruik te verminderen. Als eerste stap kun je overwegen om een energieaudit van je huis uit te voeren om na te gaan of andere maatregelen niet net zo geschikt zijn: de isolatie verbeteren, je verwarmingssysteem beter regelen, energiebesparende apparaten gebruiken….
→ Ontdek tips om je energieverbruik te verminderen
→ Begeleiding zoeken om een energieaudit te laten uitvoeren (verwijzen naar onze pagina)
- Je dak moet in goede staat zijn: goed geïsoleerd en waterdicht. Dit is namelijk essentieel voor de goede werking van de panelen en een beter rendement. Bovendien is het veel ingewikkelder en duurder om dakwerkzaamheden uit te voeren nadat je panelen hebt geplaatst.
- Kijk of je dak geschikt is voor zonnepanelen: afhankelijk van hoe je dak ligt, de hellingshoek en hoe groot het is, zal de installatie meer of minder rendabel zijn.
Bereken het zonne-energiepotentieel van je dak, de kosten en baten met de zonnekaart van Leefmilieu Brussel.
- Ben je niet de eigenaar van je dak? Praat met je huisbaas of neem deel aan een energiedelingsregeling om te profiteren van lokale zonne-energie tegen een stabiele prijs.
Ondanks de bovenstaande voordelen is het installeren van fotovoltaïsche panelen niet noodzakelijk de prioritaire oplossing om je energierekeningen en uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
- Er zijn andere, soms effectievere en goedkopere manieren om het verbruik te verminderen. Als eerste stap kun je overwegen om een energieaudit van je huis uit te voeren om na te gaan of andere maatregelen niet net zo geschikt zijn: de isolatie verbeteren, je verwarmingssysteem beter regelen, energiebesparende apparaten gebruiken….
→ Ontdek tips om je energieverbruik te verminderen
→ Begeleiding zoeken om een energieaudit te laten uitvoeren (verwijzen naar onze pagina)
- Je dak moet in goede staat zijn: goed geïsoleerd en waterdicht. Dit is namelijk essentieel voor de goede werking van de panelen en een beter rendement. Bovendien is het veel ingewikkelder en duurder om dakwerkzaamheden uit te voeren nadat je panelen hebt geplaatst.
- Kijk of je dak geschikt is voor zonnepanelen: afhankelijk van hoe je dak ligt, de hellingshoek en hoe groot het is, zal de installatie meer of minder rendabel zijn.
Bereken het zonne-energiepotentieel van je dak, de kosten en baten met de zonnekaart van Leefmilieu Brussel.
- Ben je niet de eigenaar van je dak? Praat met je huisbaas of neem deel aan een energiedelingsregeling om te profiteren van lokale zonne-energie tegen een stabiele prijs.
optie 1: Investeren en profiteren van groenestroomcertificaten
In Brussel hebben we het systeem van Groenestroomcertificaten (GC): voor elke MWh energie die je installatie maakt, krijg je ongeveer 2 GC (afhankelijk van hoe groot je installatie is). Die kun je verkopen aan een leverancier voor een prijs die op de markt wordt bepaald, of aan Hélia voor minimaal 65 euro per GC.
Om in aanmerking te komen voor groenestroomcertificaten moet de installatie na voltooiing van de werkzaamheden gecertificeerd zijn door Brugel. Je moet dus een gecertificeerde installateur kiezen uit de RESCert-lijst.
Meer weten over hoe groenestroomcertificaten werken en hoe je ze kunt beheren? Lees de uitleg van Homegrade. Op de website van Brugel vind je ook alle voorwaarden om in aanmerking te komen en hoe je groenestroomcertificaten kunt verkopen.
optie 2: Gratis installatie dankzij een derde-investeerder
Mensen die niet over voldoende middelen beschikken om in een installatie te investeren, kunnen gebruikmaken van het mechanisme van de derde-investeerder, waarbij een derde partij de werkzaamheden financiert.
In ruil daarvoor is de derde-investeerder tien jaar lang eigenaar van de fotovoltaïsche panelen en profiteert hij dus van de groenestroomcertificaten die door de productie worden gegenereerd (en die normaal worden gebruikt om de kosten van de installatie terug te betalen). Maar je gebruikt direct de opgewekte groene energie en profiteert meteen van de energiebesparingen die daarmee gepaard gaan. Na 10 jaar word je eigenaar van de installatie, maar heb je geen recht meer op groenestroomcertificaten.
In Brussel bieden verschillende derde-investeerders deze dienst aan, zowel voor particulieren als voor kleine of grotere structuren. Raadpleeg voor meer informatie de door Bruxeo opgestelde lijst van actieve derde-investeerders in het Brussels Gewest.
Je bent een particulier
De adviseurs van Homegrade kunnen je gratis informeren, samen met jou de voordelen van een fotovoltaïsche installatie bekijken en je bij elke stap van je project begeleiden.
In Sint-Gillis kun je ook terecht bij de dienst Renovatie en Energie van het CAFA. Deze dienst van het OCMW is gratis, voor iedereen toegankelijk en biedt onder andere een energieaudit van je woning aan.
Je bent een vereniging, een bedrijf of een zelfstandige
- VZW’s en spelers in de sociale non-profitsector: neem contact op met de Energy Advisors, een gratis dienst van Bruxeo.
- Zelfstandigen, kleine en middelgrote bedrijven: doe een beroep op de gratis energieondersteuningsdienst van UCM.
Handige hulpbronnen om verder te gaan
Er zijn een aantal praktische hulpmiddelen beschikbaar om je te begeleiden bij de stappen die nodig zijn om fotovoltaïsche panelen te installeren:
De verschillende bronnen van groene energie – Leefmilieu Brussel
Groene stroom produceren met fotovoltaïsche panelen– Gids Duurzame Gebouwen
Fotovoltaïsche zonnepanelen installeren – Homegrade
10 vragen over zonnepanelen – Leefmilieu Brussel