Een nauwgezette telling
Voor het tweede opeenvolgende jaar hebben vrijwilligers tussen begin maart en eind juni de straten van de gemeente doorkruist. Elk straatsegment werd minstens twee keer onderzocht, in beide richtingen, om huismussen waar te nemen, hun gedrag te observeren en eventuele nestplaatsen in kaart te brengen.
In 2026 kon bijna het volledige gemeentelijke grondgebied worden geïnventariseerd. Enkel de wijk aan de kant van de Louizalaan kon dit jaar niet worden onderzocht.
We nodigen u uit om de kaart met waarnemingen te ontdekken, samen met enkele andere kaarten die helpen om deze resultaten in perspectief te plaatsen.
De telling blijft echter onderhevig aan bepaalde vertekeningen, onder meer door menselijke factoren (beschikbare tijd, natuurkennis en woon- of observatielocatie van de vrijwilliger) en door de waarnemingsomstandigheden.
Elke kaart kan worden aangeklikt om ze te vergroten.
We stellen vast dat het oostelijke deel van de gemeente, vaak de “haut de Saint-Gilles” genoemd, relatief weinig mussen lijkt te herbergen. Wat we wel kunnen vaststellen, is dat het gaat om sterk gerenoveerde wijken die weliswaar een tekort aan toegankelijke groene ruimten kennen, maar tegelijk beschikken over privétuinen en meer open, groene binnenblokken.
Het westelijke deel van de gemeente, de “bas de Saint-Gilles”, laat daarentegen meer waarnemingen optekenen. Dit gebied is over het algemeen minder gerenoveerd, dichter bebouwd, armer aan private en publieke groene ruimtes en wordt bovendien sterker getroffen door oververhitting tijdens de zomer.
Op het Moricharplein werden verschillende waarnemingen en nestlocaties geregistreerd. De recente vergroening van het plein en de plaatsing van twee nieuwe nestpalen vormen gunstige ingrepen voor de soort, die sinds 2020 opnieuw vaker op het plein wordt waargenomen. Zullen deze maatregelen de populaties de komende jaren versterken? De opvolging door de Mussengroep zal geleidelijk antwoorden bieden op die vraag.
Het Delporteplein, waar zich historisch een belangrijke mussenkolonie bevindt, vertoont daarentegen opvallend weinig waarnemingen in de gegevens van dit jaar. Gaat het om een effect van de telomstandigheden (een bezoek op een koude of regenachtige dag, een verhoogde aanwezigheid van valken, enzovoort), of wijst dit op een werkelijke afname van de lokale populatie? Op dit moment is het nog te vroeg om daar uitsluitsel over te geven.
Wij blijven een groep van amateur-naturalisten en onze waarnemingen hebben in de eerste plaats tot doel vragen op te werpen en het debat te voeden. De Mussengroep wordt gecoördineerd door de Dienst Klimaat en Biodiversiteit van de gemeente en krijgt daarnaast ondersteuning van de vzw Mussen & Biodiversiteit, die haar telprotocol stap voor stap verder professionaliseert en wetenschappelijk versterkt. De komende jaren delen we graag nieuwe analyses en inzichten met u.
Meer info +
Het Mussen Groep
Sinds 2025 trekt een groep van een tiental enthousiaste vrijwilligers, verenigd binnen de Mussengroep van Sint-Gillis, door de straten van de gemeente om huismussen te observeren, aanwezige individuen te tellen en nestplaatsen in kaart te brengen.
Dankzij dit terreinwerk kon in 2026 een kaart van de waarnemingen van huismussen in Sint-Gillis worden opgesteld. Deze kaart, uitgegeven door de Dienst Klimaat en Biodiversiteit, biedt een waardevol overzicht van de huidige verspreiding van deze emblematische soort in onze wijken.
Elke waarneming draagt bij aan een betere kennis van de lokale mussenpopulatie. Volgend jaar willen we nog een stap verder gaan door een bredere telling te organiseren waaraan alle inwoners van de gemeente kunnen deelnemen.
Zin om deel uit te maken van de groep?
Een soort in achteruitgang in de stad
De huismus, ooit een van de meest voorkomende vogelsoorten, kent al meerdere decennia een sterke achteruitgang in tal van Europese steden, ook in Brussel.
Verschillende hypothesen kunnen deze afname verklaren:
- de verdichting en verharding van stedelijke ruimtes;
- de renovatie van gebouwen, waardoor veel nestgelegenheden verdwijnen;
- de afname van levende bodems en spontane vegetatie;
- de vermindering van voedselbronnen voor jonge vogels, met name insecten;
- predatie door huiskatten.
De lokale opvolging helpt ons beter te begrijpen hoe deze factoren de aanwezigheid van mussen op het grondgebied van Sint-Gillis beïnvloeden.
Sinds enkele jaren wijzen de trends die in Brussel worden waargenomen erop dat de achteruitgang mogelijk vertraagt en dat de populaties zelfs licht zouden kunnen herstellen. Het blijft echter nog te vroeg om hierover met zekerheid uitspraken te doen. Langetermijnmonitoring zal nodig zijn om deze evolutie te bevestigen.